Cyberjuf uit Asten helpt jeugd naar gezonde schermbalans

ASTEN – De digitalisering raast door de samenleving en ook de jeugd ontkomt er niet aan. Dat vraagt om goede begeleiding, vindt ‘Cyberjuf’ Annuska van den Eijnden uit Asten. Samen met uitgever Lappa Books presenteert ze daarom het interactieve prentenboek Lappa, leg je scherm weg. “Juist jonge kinderen moeten leren hoe schermen onderdeel zijn van hun leefwereld.”

door Maarten Driessen

Het onderwerp schermtijd voor kinderen is hartstikke actueel. Ouders worstelen vaak hoe hier mee om te gaan. Zo bleek recent uit het jaarlijkse ‘Iene Miene Media’-onderzoek van Netwerk Mediawijsheid en het Trimbos-instituut, dat één op de vijf kinderen tot en met 6 jaar oud regelmatig tot wel zes of zelfs meer digitale apparaten gebruikt. 

‘De verscheidenheid van het digitale mediagebruik maakt het lastig voor opvoeders om grip te houden. Het gevolg is dat de richtlijnen voor schermtijd vaak worden overschreden’, aldus het Trimbos.

Dat laatste is niet zonder risico’s. Het gebruik van digitale apparaten kan bijziendheid versterken en gehoorproblemen veroorzaken (door koptelefoons en oortjes). De landelijke Richtlijn Gezond Schermgebruik adviseert daarom kinderen tot 2 jaar volledig bij schermen weg te houden. Voor kinderen van 2 tot 4 jaar geldt een dagelijks maximum van een half uur, tussen de 4 en 8 jaar oud schrijft de richtlijn maximaal één uur per dag voor.

Maar de praktijk is weerbarstiger. Gemiddeld zitten kinderen nu al dagelijks bijna twee uur voor een digitaal apparaat. “De daadwerkelijke schermtijd ligt waarschijnlijk nog hoger, omdat kinderen ook buitenshuis met digitale media in aanraking komen. Zoals bij de opvang, op school of bij familie”, meldt senior onderzoeker Anouk Tuijnman op de website van het Trimbos-instituut. 

“Dat benadrukt hoe belangrijk het is dat ouders goed kijken wanneer, waarom en hoelang ze hun kind digitale media laten gebruiken.”

Vanaf 2027 verplicht

Niet alleen thuis, maar ook op school wordt volop aandacht aan het thema besteed. Per 2027 is het primair en voortgezet onderwijs namelijk verplicht om digitale geletterdheid in het curriculum op te nemen. Veel basisscholen zoeken daarom naar passend materiaal en in dat kader hoopt ‘Cyberjuf’ en Nationaal Mediacoach Annuska van den Eijnden nu een bijdrage te leveren. 

Vorige week presenteerde ze in gemeenschapshuis ’t Kwartier in Asten haar boek Lappa, leg je scherm weg, een interactief prentenboek geschikt voor 3 tot 7-jarigen. Want vooral in de onderbouw is concreet lesmateriaal rondom schermgebruik en digitale balans nog schaars. “Digitale geletterdheid begint niet in de bovenbouw”, zegt Van den Eijnden. “Juist jonge kinderen moeten leren hoe schermen onderdeel zijn van hun leefwereld en hoe ze daar gezond mee omgaan.”

Het prentenboek, dat ze samen met uitgever Lappa Books ontwikkelde, moet daar een bijdrage aan gaan leveren. Het boek sluit aan bij leerdoelen binnen taalontwikkeling, sociaal-emotionele ontwikkeling, oriëntatie op jezelf en de wereld en bewegend leren, en combineert voorlezen met interactieve ‘vriendjesvragen’ en herkenbare situaties rond schermtijd en zelfregulatie.

Naast de Nederlandse editie zijn er ook versies in het Arabisch en Engels, kortom geschikt voor scholen en kinderopvangorganisaties waar meerdere talen worden gesproken. Een exemplaar kost 19,95 euro per stuk en is verkrijgbaar in de webshop van uitgever Lappa Books.