‘Kernenergie wordt in de toekomst essentieel’

BRABANT – Kernenergie kan, nee, móét vanaf 2030 onderdeel uitmaken van de Brabantse energiemix. Dat blijkt uit een nieuwe strategische verkenning naar de nucleaire potentie binnen de provincie. Zonder deze bron dreigt een tekort aan elektriciteit en warmte voor bedrijven en burgers.

door Maarten Driessen

De provincie doet momenteel uitgebreid onderzoek naar de kansen voor kernenergie binnen Noord-Brabant, in de hoop zo de afhankelijk van fossiele brandstoffen af te kunnen bouwen.

Het onderwerp staat daarom al enkele jaren op de politieke agenda in Den Bosch. Langzaamaan krijgt een en ander steeds meer vorm. De provincie ziet kansen voor een voortrekkersrol, niet in de laatste plaats vanwege het grote aantal hightechbedrijven en aanverwanten dat hier is gevestigd.

‘Blijkt deze technologie een succes, dan staan we voor een nieuw Brabants succesverhaal’

 Zo wordt bijvoorbeeld samengewerkt met onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven om de technologie rondom de zogenaamde gesmoltenzoutreactoren te versnellen. Een variant ontwikkeld door de Amsterdamse start-up Thorizon, waarbij de splijtstof thorium wordt opgelost in vloeibaar zout, wat in potentie een veilige en schone manier moet zijn.

Op weg naar een nucleaire Brabantse toekomst werd recent een nieuwe strategische verkenning gepubliceerd, opgesteld door onafhankelijk onderzoeker Ben Engel. Die ging onder andere in gesprek met specialisten uit Japan, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Canada.

In zijn strategische verkenning wordt met name de gesmoltenzoutreactor als kansrijk beschouwd. Maar om dergelijke projecten tot wasdom te laten komen, moet er nog het nodige gebeuren. Zo adviseert Engel een bedrijven- en kenniscluster op te bouwen.
Tekst gaat verder onder de afbeelding

De onderzoeksfaciliteit van onderzoeksinstituut Differ naar geschikte materialen voor de gesmoltenzoutreactor. (Foto: Differ/Bart van Overbeeke)

Essentieel zijn verder een passende infrastructuur, weloverwogen technologiekeuzes en voldoende gespecialiseerde handjes om de ideeën in de praktijk te brengen. Ook stipt Engel het belang van maatschappelijk draagvlak en politieke steun aan.

Wereld te winnen

De provincie ziet dus kansen om dé broedplaats van kernenergie te worden. Maar de hightechbedrijven die Brabant kent, zijn vooralsnog niet of in beperkte mate in de nucleaire sector actief. Daar is kortom nog een wereld te winnen. 

Volgens Engel moeten er daarom speciale ontwikkelingsprogramma’s worden opgestart, nieuwe kerncentrales worden aangeschaft of een combinatie van die twee. ‘Dan kan er een cluster van ontwikkelende of toeleverende bedrijven worden gerealiseerd, op basis van de huidige expertise in de regio aangevuld met nucleaire kennis en kunde elders in Nederland en het buitenland’, aldus Engel.

Zo’n cluster, landelijk dan wel provinciaal, kan zich tevens breder richten op de ontwikkeling van systemen en diensten voor nieuwe kerncentrales. ‘Zo kan informatie worden verschaft die waar dan ook ter wereld kan worden benut.’

Bedrijventerreinen

Engel onderzocht onder meer of het realistisch is dat kernenergie vanaf 2030 onderdeel uitmaakt van de Brabantse energiemix. Het antwoord daarop is een volmondig ‘ja’. ‘Anders heeft deze mix onvoldoende capaciteit (elektriciteit én warmte) en netstabiliteit voor burgers en energie-intensieve industrie.’
Tekst gaat verder onder de afbeelding

Een medewerker van de kerncentrale in Borssele monitort een splijtstofbassin. (Foto: EPZ)

Daarom raadt Engel onze en andere provincies aan om een actieplan te maken. Zo moet onder meer onderzoek worden gedaan naar alle relevante bedrijventerreinen en de energiebehoefte aldaar. Ook wordt geadviseerd om alvast te kijken op welke wijze gemeentelijke bestemmingsplannen moeten worden aangepast. Daarbij hoeft het nog niet om een concrete locatiekeuze te gaan, maar puur om vooronderzoek dat later tijd kan besparen.

Nog geen besluiten

Binnen Gedeputeerde Staten worden vooralsnog geen knopen doorgehakt. Het is daarom nog maar de vraag óf er daadwerkelijk kerncentrales in Noord-Brabant gaan landen. 

“We hebben afgesproken dat er deze bestuursperiode nog geen besluiten worden genomen over eventuele plaatsing van nucleaire reactoren. Voorbereidingen daarvoor kunnen plaatsvinden onder voorwaarde dat er regionaal draagvlak is én met als doel een bijdrage te leveren aan het realiseren van de klimaatdoelstellingen van 2050”, reageert gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen op vragen van deze krant. 

Voorbereidingen vinden op dit moment dus ook nog niet plaats.

Mes snijdt aan twee kanten

Maar Van Gruijthuijsen is hoopvol. Zo wordt volgens hem stevig ingezet op innovatie. “Dan doen we bijvoorbeeld door de concepten van gesmoltenzoutreactoren te koppelen aan onze maakindustrie. Het mes snijdt zo aan twee kanten: mogelijk kan dit leiden tot een versnelling van deze reactoren én Brabant krijgt een cluster van bedrijven die zich specialiseren in het maken van onderdelen, componenten en prototypes. Als deze technologie een succes blijkt te zijn, dan staan we aan het begin van een nieuwe, duurzame energiesector en een nieuw succesverhaal voor de Brabantse economie.”