Nieuwe coalitie kiest voor financieel zwaar geschut: ‘Alles wordt tegen het licht gehouden’

ASTEN - Evenals Someren eerder kiest ook Asten nu voor ‘Zero-based budgetting’. De gemeente verkeert nog altijd in financieel zwaar weer en wacht daarom een loodzware opdracht. Maar die wil de nieuwe coalitie niet uit de weg gaan: “Onze positie dwingt ons om naar nog pijnlijkere keuzes te kijken.”

door Maarten Driessen

Dat blijkt uit het nieuwe coalitieprogramma van het CDA, de VVD en Samen voor Asten, waarin de financiën logischerwijs een belangrijke rol spelen. Op basis van de huidige gemeentebegroting komt Asten de komende jaren - 2026 uitgezonderd - namelijk structureel geld tekort. 2028 bijvoorbeeld noteert vooralsnog een verlies van meer dan één miljoen euro.

In het coalitieprogramma stellen de drie partijen zich daarom bescheiden op. Nieuwe wensen zijn er nauwelijks in te vinden, hoofdzakelijk wordt het beleid uit de afgelopen bestuursperiode voortgezet. Ook toen vormden de drie namelijk gezamenlijk een coalitie.

‘Den Haag toont zich niet de meest betrouwbare partner’

Met een schuin oog wordt intussen naar Den Haag gekeken. Een nieuw verdeelmodel voor de subsidie die gemeenten ontvangen valt positief uit: Asten zou daarmee jaarlijks minstens anderhalf miljoen euro extra krijgen. Maar de invoering van dat model werd al meermaals vooruitgeschoven. 

“We zijn heel erg afhankelijk van het Rijk, maar Den Haag toont zich niet de meest betrouwbare partner”, zegt wethouder Leon van de Moosdijk (Financiën). “Als ze daar hun werk deden, zouden we hier al een redelijk sluitende begroting hebben”, vult wethouder John Bankers aan. Maar het wat het is. Althans, voor nu.

Zwaarder geschut 

Daarom staat het nieuwe college van B en W, met daarin ook wethouder Janine Spoor en burgemeester Anke van Extel-van Katwijk, aan de lat om een oplossing te vinden. Bijvoorbeeld door het Zero-based budgetting (ZBB)-traject te doorlopen, zoals de coalitie nu voorstelt. Eerder werd met het project ‘Asten in Balans’ al getracht om samen met inwoners, belanghebbenden en de gemeenteraad waar mogelijk te besparen. Een goede eerste stap, maar vooralsnog niet toereikend. 

Met ZBB introduceert de coalitie nu zwaarder geschut. “Enerzijds ben ik heel blij met Asten in Balans, maar anderzijds is het logisch dat je daarin de écht moeilijke zaken in eerste instantie laat liggen. Maar binnen het ZBB-proces wordt vrijwel alles voor de volle honderd procent tegen het licht gehouden. Onze positie dwingt ons om naar nog pijnlijkere keuzes te kijken”, aldus Van de Moosdijk.

Voor de begroting van volgend jaar komt ZBB nog te vroeg. “Gezien de duur van het traject is dat niet haalbaar, maar we beginnen op deze manier al dit jaar met de voorbereiding op de begroting 2028.”  

Lokale lasten

Maar wat gebeurt er dan met de lokale lasten? De onroerendezaakbelasting (ozb) kijkt nu al tegen een stijging van 17,5 procent aan. 

Eerder echter gaf de gemeenteraad in meerderheid te kennen een hoog voorzieningenniveau voor Asten te willen behouden. “Maar daar moet je dan ook voor betalen. Behoud van het zwembad bijvoorbeeld, dat zal ook voor een deel via lokale lasten moeten worden gefinancierd.”