Ginger Rudledge plaatst een vlaggetje in natuurgebied Het Eeuwig Leven (Meijel), waar haar vader Robert in 1944 sneuvelde.

Ze gaven hun leven voor vrijheid in de Peel

woensdag 18 december 2019 - 14:33|Hans van Toer

De Tweede Wereldoorlog woedde in de periode 1940-1944 ook in de Peel. Nu, 75 jaar later, staan we stil bij onze bevrijding. Een jaar lang blikken we in deze rubriek terug op de gebeurtenissen van toen. Van algemene verhalen tot persoonlijke herinneringen uit Asten, Someren, Deurne en omgeving. Vandaag aflevering 50: Ze gaven hun leven voor vrijheid in de Peel.

Maar liefst 129 Amerikanen sneuvelden bij gevechten in en rondom Overloon; 10 van hen zijn nog steeds vermist. Bij de aanval op het Duitse bruggenhoofd ‘Kraaienhut’ aan de weg Deurne-Venray en bij de bevrijding van Griendtsveen vielen 24 doden aan Amerikaanse zijde; één soldaat is nog vermist. In de periode tussen 8 en 26 oktober stierven 20 soldaten tijdens patrouilles bij het kanaal van Deurne en de Noordervaart; bij de Duitse tegenaanval tussen 27 oktober en 8 november in en rondom Liessel, Neerkant, Meijel, Ospel en Asten-Heusden sneuvelden tenslotte 135 leden van de 7e pantserdivisie; 9 van hen worden nog vermist.

Erebegraafplaats in Margraten
In 1944 kreeg kapitein Shomon, toenmalig commandant van de 611th Graves Registration Company, de opdracht om voor het Amerikaanse Negende Leger een plaats te vinden voor een begraafplaats. Er werden veel doden verwacht bij de opmars richting Berlijn en men wilde geen slachtoffers begraven op vijandelijk grondgebied. Begin oktober 1944 kreeg hij in Margraten de beschikking over 30 hectare grond langs de rijksweg, westelijk van de dorpskern. Op 7 november werd er de eerste Amerikaanse soldaat begraven. Uiteindelijk werd Margraten de laatste rustplaats voor 8.301 soldaten.

En toeval of niet, maar de eerste soldaat die er werd begraven was lid van de 7e Pantserdivisie en hij had dus in de Peel gevochten. Zijn naam was Robert Lee Rutledge; hij sneuvelde op 29 oktober 1944. Rutledge werd geboren in 1916 in de staat Georgia. Hij trouwde in 1937 met Marguerite Cannington, ze kregen in 1939 en 1941 respectievelijk een zoon en een dochter. Robert bezat een eigen boerderijtje, toen hij in maart 1944 vrijwillig in dienst trad van het Amerikaanse leger. In september 1944 werd hij per schip overgebracht naar de slagvelden van Europa. De vijfde verjaardag van zijn dochtertje kon hij net niet meer bijwonen. Hij schreef haar een brief, die in 2005 nog door president Bush is voorgelezen op het kerkhof in Margraten. Robert sneuvelde 41 dagen na zijn aankomst, in de Peel tussen de Nederweertsedijk en het bunkercomplex aan de Vossenberg.

Tekst gaat verder onder de afbeelding


Herbegraving in Amerika van drie broers die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gesneuveld. 

Adoptiegraven
Veel mensen vonden dat ze iets terug moesten doen voor de Amerikaanse soldaten die hun leven hadden gegeven voor de vrijheid van de Peelbewoners. Vaak kenden ze de Amerikaanse mannen ook, omdat ze een tijdje bij hen in huis waren geweest. De bewoners bezochten de graven, voorzagen ze van een bloemetje en een vlaggetje en baden voor het zielenheil van de gesneuvelden. Dit gebaar kreeg zo’n enorme omvang, dat in 1945 werd besloten het Burger Comité Margraten op te richten. Sinds 2002 is de Stichting Adoptie Graven Amerikaanse Begraafplaats Margraten daarvoor in de plaats gekomen. De adoptanten zijn particulieren, families, maar ook schoolklassen, pelotons van het Nederlands leger en verenigingen. Sommige families adopteren en verzorgen de laatste rustplaats van een Amerikaanse jongen al sinds 1944.

Henri-Chappelle in België
Gesneuvelde soldaten van de 7e Pantserdivisie kregen niet alleen in Margraten hun laatste rustplaats. Een aantal van hen werd begraven op de erebegraafplaats Henri-Chappelle in België. Dit kerkhof, 23 hectare groot, werd aangelegd in september 1944 door de Amerikaanse 1e Infanteriedivisie van het 1e Amerikaanse Leger en was bedoeld als een oorlogsbegraafplaats. Op dit kerkhof rusten 7.989 gesneuvelde militairen, van wie de meesten hun leven offerden tijdens het Ardennenoffensief in december 1944 of tijdens de opmars door Duitsland in het voorjaar van 1945. Op pilaren staan bovendien de namen van 463 vermiste soldaten.

Maar ook hier liggen dus diverse Amerikaanse jongens van de 7e Amerikaanse Pantserdivisie die hun leven gaven tijdens de gevechten in de Peel. Roy Coleman bijvoorbeeld, ligt er begraven in vak C, rij 5, graf 47. Hij werd geboren in 1922 in de staat Ohio en meldde zich bij het Amerikaanse leger om de wereld mee te helpen bevrijden van het naziregime. Coleman sneuvelde op 16 oktober tijdens het onschadelijk maken van mijnen aan de weg Deurne-Venray in de buurt van de Kraaienhut. In 2014 adopteerde Lucky Seventh Historical Group Holland de laatste rustplaats van Roy Coleman.

Ardennes in Neupré, België
Het derde kerkhof waar diverse Amerikaanse jongens van de 7e Pantserdivisie begraven liggen, is Ardennes in het Belgische Neupré. Die begraafplaats werd op 8 februari 1945 in gebruik genomen. In eerste instantie was het kerkhof bedoeld voor de slachtoffers van het Ardennenoffensief, maar de meeste van die slachtoffers werden begraven op Henri-Chappelle. Op Ardennes in Neupré liggen 5.329 Amerikaanse soldaten, die sneuvelden tijdens of ten gevolge van de Tweede Wereldoorlog. Een groot deel, zo’n 60 procent, diende in de USAAF (United States Army Air Force). Daarnaast staan op twaalf granieten platen de namen vermeld van 462 vermiste soldaten, wier lichaam niet is teruggevonden of geïdentificeerd.

Een van de soldaten van de 7e divisie was Charles E. Wawrzyniak, geboren in 1917 in de staat Indiana. Zijn A-compagnie, waar Wawrzyniak schutter van het lichte kanon was, voerde op 4 oktober 1944 een zware tankaanval uit richting Overloon. Het was een open terrein waarover ze moesten aanvallen. En helaas zat daar een Duits bataljon dat een 88 mm Flak-kanon tot zijn beschikking had. Tien Amerikaanse tanks werden uitgeschakeld, ook die van Wawrzyniak. Hij sneuvelde bij deze aanval.

The boys are coming home
Een aantal Amerikaanse soldaten werd uiteindelijk in eigen land herbegraven. Begin oktober 1947 vertrok vanuit Antwerpen het eerste schip met 5.600 stoffelijke resten richting Amerika, na een indrukwekkende ceremonie die werd bijgewoond door 30.000 Belgische burgers.

Toen het schip aankwam in New York, lag het water van de haven waar het schip zou afmeren vol met snijbloemen. Blusboten spoten met water erebogen en het schip liet zijn scheepshoorn horen. Toen de 5.600 kisten gedrapeerd met de Amerikaanse vlag op een van de vele treinen werden gezet, klonk de Last Post. Zo vertrokken de jongens die de hoogste prijs voor onze vrijheid hadden betaald aan hun laatste rit richting ‘home’.

Telkens als de trein vijf mijl voor het dorp of de stad waar de soldaten begraven zouden worden arriveerde, klonk de treinhoorn. Zo werden de plaatsgenoten erop geattendeerd dat hun gesneuvelde dorpsgenoot in aantocht was. De bewoners gingen langs de spoorlijn staan en wanneer de trein met de kist stapvoets voorbijreed, salueerden de veteranen en brachten zijn dorpsgenoten de laatste groet.

Ouders, echtgenotes, kinderen, broers, zussen en andere familieleden stonden op het perron waar de kist werd overgedragen aan de familie. Daarna volgde de begrafenis met militaire eer op de plaatselijke begraafplaats. Je hoeft niet veel verbeelding te hebben om te beseffen wat voor indruk dit maakte en hoeveel emoties er op zo’n momenten loskwamen.

Bronnen
www.abmc.gov American Battle Monument Commision.

www.oorlogsslachtoffers.nl van Richard Schoutissen.

www.7tharmoredmemorial.nl van Werner van Osch.

www.7tharmoreddiv.gov van Wesley Johnson.

www.luckyseventh.nl van Lucky Seventh Historical Group Holland

Tags

Gerelateerde nieuwsberichten

Gemeente geeft groen licht voor megastal Heusden ASTEN - Twintig zienswijzen en een petitie met 867 handtekeningen ten spijt, de gemeente Asten heeft besloten een vergunning te verlenen voor de bouw van een megastal aan de Slobeendweg... 20 februari 2020 - 09:57
Gezellig Middagje Klot ASTEN - Het jaarlijkse Middagje Klot zorgde afgelopen zondag weer voor een volle zaal in gemeenschapshuis De Klepel in Asten. De gratis toegankelijke middag was met name voor Astense senioren... 18 februari 2020 - 10:54
Astense jeugd viert carnaval ASTEN - De Astense jeugd zette het carnavalsfeest afgelopen zaterdag al in tijdens JCA gaat los in gemeenschapshuis De Klepel. Zo waren er zaalspellen, een springkussen en feestmuziek en vielen... 18 februari 2020 - 10:46
Reanimatie niet nodig, man blijkt stomdronken ASTEN - De brandweer moest zaterdagochtend uitrukken naar de Logtenstraat in Asten, volgens de melding vanwege een reanimatie. Maar eenmaal op locatie bleek er iets anders aan de hand. De... 17 februari 2020 - 18:15
Ongeval met vrachtwagen zorgt voor file op A67 ASTEN - Er staat momenteel een file op de A67 richting Eindhoven na een ongeval met een vrachtwagen ter hoogte van Asten. De weg is volledig afgesloten. Verkeer richting Eindhoven... 17 februari 2020 - 08:04
19-jarige Neerkantse overleden na ongeval in Heusden HEUSDEN - Een 19-jarige vrouw uit Neerkant is zondag overleden na een ongeval op de Meijelseweg in Heusden. Vermoedelijk raakte de bestuursters vanwege een rukwind van de weg waarna ze... 17 februari 2020 - 07:54