Gerard Geboers met het dagboek van Jan Been, op de plek in Heusden waar voorheen onderduikerskamp Hoogenbergen was gevestigd. (Foto: Hein van Bakel)

Het dagboek van Jan Been

vrijdag 16 augustus 2019 - 10:44|Maarten Driessen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef de Haagse Jan Been in onderduikerskampen in Asten en Lierop. Tijdens zijn periode in de Peel hield Been nauwgezet een dagboek bij. Het gros daarvan is tot op heden nooit gepubliceerd, maar daar komt nu verandering in. Wekelijks brengen we in onze papieren editie een deel van zijn werk, dat uiteindelijk van A tot Z een plekje krijgt.

Jan Been is pas 18 jaar oud als hij op 13 augustus 1943 de ouderlijke woning in Den Haag verlaat om onder te duiken. Precies 76 jaar geleden begint daarmee zijn onzekere avontuur. Op de toekomst valt geen pijl meer te trekken, hij weet niet of hij zijn ouders en andere familieleden ooit nog zal terugzien. Gedetailleerd en heel consciëntieus houdt hij de volgende vijftien maanden een dagboek bij. Hoe hij onder leiding van Koos Stolk naar Asten reist om daar vier maanden in onderduikerskamp Hoogenbergen door te brengen. Hoe hij daarna bij Graard en Dina Geboers op hun boerderij aan de Pannenhoef in Heusden met zijn Haagse maten Rinus Hildernisse en Nico Zonneveld onder andere koeien leert melken.

Overdag helpen zij op de boerderij, ’s nachts slapen zij er op de schelft. Na drie maanden moeten ze opeens halsoverkop naar kamp Dennenlust in Lierop, ze zijn op de boerderij niet langer veilig. In Dennenlust leert Jan allerlei vaardigheden die hem als partizaan nog van pas zullen komen. Na de bevrijding van Zuidoost-Brabant in september 1944 voert hij als soldaat van de Binnenlandse Strijdkrachten bewakingstaken uit. Hij kan nog niet naar huis, Den Haag is immers nog bezet.  

Vier delen
In ongeveer 65 edities zal uw weekblad alle lotgevallen van Jan Been in Zuidoost-Brabant, zoals hij die tussen 13 augustus 1943 en 8 november 1944 optekende, publiceren. Zijn dagboek bestaat uit vier delen en alleen het eerste deel was eerder bronmateriaal voor de boeken ‘Gevels zonder Vlag’ en ‘Zij woonden een jaar in een bos’. De delen twee tot en met vier staan nu voor het eerst centraal. Wij zijn Harrie Been – de zoon van Jan – en partner Yvonne erg erkentelijk voor het vrijgeven van het complete dagboek. Wij danken hen ook voor hun enthousiaste medewerking.

Omwille van de leesbaarheid worden veel in het dagboek gebruikte afkortingen niet gehandhaafd. Zo korten we ‘aardappelen’ bijvoorbeeld niet af tot ‘aard’. Ook voor hoofdlettergebruik zijn de hedendaagse spellingsregels leidraad. Tijdsaanduidingen worden – anders dan in het bronmateriaal – op een 24-uurs schaal (dus 20.00 uur en niet 8 uur) weergegeven. Een klein aantal taalfouten zijn gecorrigeerd en op een beperkt aantal plaatsen is de zinsbouw enigszins aangepast. Dit alles uitsluitend met de bedoeling de leesbaarheid te verhogen. We vertrouwen op uw begrip in deze. In onze papieren editie vindt u het eerste deel van het dagboek van Jan Been.

Tags

Gerelateerde nieuwsberichten

Brand in loods in Asten ASTEN - In een loods aan de Busselseweg in Asten is donderdagochtend brand uitgebroken. De hulpdiensten zijn uitgerukt. Het vuur ontstond rond 8.30 uur. De oorzaak van de brand is... 4 juni 2020 - 08:57
Varendonck College weer open ASTEN/SOMEREN – Het Varendonck College in Asten en Someren mag na een wekenlange sluiting eindelijk weer hun deuren openen. Afgelopen dinsdag werden de eerste leerlingen verwelkomd. De school is de... 3 juni 2020 - 11:09
Heusdens Europarlementarier van 50Plus naar CDA HEUSDEN - Europarlementariër Toine Manders uit Heusden verlaat 50Plus en sluit zich aan bij het CDA, zo meldt zijn nieuwe partij vandaag. De keuze volgt na intern gekrakeel bij 50Plus... 2 juni 2020 - 13:04
Een Aarde opent webwinkel ASTEN – Kringloopwinkel Een Aarde in Asten krijgt vanwege de coronacrisis stevige klappen. De winkel is al maanden gesloten en zodoende ontvangt de goededoelenorganisatie geen inkomsten meer, waardoor ook de... 2 juni 2020 - 12:20
Spookrijder zorgt voor frontale botsing op A67 bij Asten ASTEN - Een spookrijder heeft vannacht voor een ernstig ongeval gezorgd op de A67 ter hoogte van Asten. Bij de frontale botsing raakten beide bestuurders ernstig gewond. Het ongeval gebeurde... 1 juni 2020 - 09:30
Opnieuw grote brand in Deurnese Peel DEURNE/LIESSEL - Weer is de brand in de Deurnese Peel in alle hevigheid opgelaaid. De hulpdiensten zijn massaal uitgerukt. Het betreft het deel gelegen aan de Eikenlaan in Liessel. Inwoners... 30 mei 2020 - 19:02