Gerard Geboers met het dagboek van Jan Been, op de plek in Heusden waar voorheen onderduikerskamp Hoogenbergen was gevestigd. (Foto: Hein van Bakel)

Het dagboek van Jan Been

vrijdag 16 augustus 2019 - 10:44|Maarten Driessen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef de Haagse Jan Been in onderduikerskampen in Asten en Lierop. Tijdens zijn periode in de Peel hield Been nauwgezet een dagboek bij. Het gros daarvan is tot op heden nooit gepubliceerd, maar daar komt nu verandering in. Wekelijks brengen we in onze papieren editie een deel van zijn werk, dat uiteindelijk van A tot Z een plekje krijgt.

Jan Been is pas 18 jaar oud als hij op 13 augustus 1943 de ouderlijke woning in Den Haag verlaat om onder te duiken. Precies 76 jaar geleden begint daarmee zijn onzekere avontuur. Op de toekomst valt geen pijl meer te trekken, hij weet niet of hij zijn ouders en andere familieleden ooit nog zal terugzien. Gedetailleerd en heel consciëntieus houdt hij de volgende vijftien maanden een dagboek bij. Hoe hij onder leiding van Koos Stolk naar Asten reist om daar vier maanden in onderduikerskamp Hoogenbergen door te brengen. Hoe hij daarna bij Graard en Dina Geboers op hun boerderij aan de Pannenhoef in Heusden met zijn Haagse maten Rinus Hildernisse en Nico Zonneveld onder andere koeien leert melken.

Overdag helpen zij op de boerderij, ’s nachts slapen zij er op de schelft. Na drie maanden moeten ze opeens halsoverkop naar kamp Dennenlust in Lierop, ze zijn op de boerderij niet langer veilig. In Dennenlust leert Jan allerlei vaardigheden die hem als partizaan nog van pas zullen komen. Na de bevrijding van Zuidoost-Brabant in september 1944 voert hij als soldaat van de Binnenlandse Strijdkrachten bewakingstaken uit. Hij kan nog niet naar huis, Den Haag is immers nog bezet.  

Vier delen
In ongeveer 65 edities zal uw weekblad alle lotgevallen van Jan Been in Zuidoost-Brabant, zoals hij die tussen 13 augustus 1943 en 8 november 1944 optekende, publiceren. Zijn dagboek bestaat uit vier delen en alleen het eerste deel was eerder bronmateriaal voor de boeken ‘Gevels zonder Vlag’ en ‘Zij woonden een jaar in een bos’. De delen twee tot en met vier staan nu voor het eerst centraal. Wij zijn Harrie Been – de zoon van Jan – en partner Yvonne erg erkentelijk voor het vrijgeven van het complete dagboek. Wij danken hen ook voor hun enthousiaste medewerking.

Omwille van de leesbaarheid worden veel in het dagboek gebruikte afkortingen niet gehandhaafd. Zo korten we ‘aardappelen’ bijvoorbeeld niet af tot ‘aard’. Ook voor hoofdlettergebruik zijn de hedendaagse spellingsregels leidraad. Tijdsaanduidingen worden – anders dan in het bronmateriaal – op een 24-uurs schaal (dus 20.00 uur en niet 8 uur) weergegeven. Een klein aantal taalfouten zijn gecorrigeerd en op een beperkt aantal plaatsen is de zinsbouw enigszins aangepast. Dit alles uitsluitend met de bedoeling de leesbaarheid te verhogen. We vertrouwen op uw begrip in deze. In onze papieren editie vindt u het eerste deel van het dagboek van Jan Been.

Tags

Gerelateerde nieuwsberichten

Ommels oorlogsmonument onthuld OMMEL - Een bijzonder en drukbezocht programma in Ommel afgelopen zondag. Daar werd onder meer het monument onthuld dat herinnert aan het drama aan het Ommels Eindje, waarbij de families... 24 september 2019 - 10:58
Partij voor de Dieren weert zich tegen ‘gigastal’ ’S-HERTOGENBOSCH – Partij voor de Dieren vindt dat het provinciebestuur in actie moet komen tegen de beoogde megastal aan de Slobeendweg in Heusden. Volgens de partij is er niemand gebaat... 23 september 2019 - 13:38
In beeld: het bevrijdingsvuur brandt ASTEN - Volle bak op de Astense Markt donderdagavond, waar burgemeester Vos het bevrijdingsvuur mocht ontsteken. Het vuur werd vervolgens door de Peel verspreid. Zodoende herdenkt de regio de bevrijding... 20 september 2019 - 13:02
Reactivering vliegbasis ‘ongewenste ontwikkeling’ REGIO – De plannen voor reactivering van vliegbasis De Peel leiden ook bij gemeenten tot zorgen. Onder meer Deurne, Asten en Helmond noemen de heropening van de militaire basis een... 20 september 2019 - 10:04
Opinie: Redder des vaderlands? In deze rubriek stelt de redactie ruimte beschikbaar voor ingezonden opinieartikelen. Tjeerd de Groot, Tweede Kamerlid van D66 heeft de oplossing gevonden voor het stikstofprobleem. Dat hij het daarbij niet... 20 september 2019 - 10:00
Jubileumvoorstelling Paul in première ASTEN – Tejaterwerkgroep 2000 uit Asten brengt zaterdag haar jubileumvoorstelling Paul in première. De toneelvereniging bestaat vijftig jaar en trakteert haar publiek daarom op een bijzonder optreden met muziek van... 20 september 2019 - 09:47