Het Zandbos van bovenaf.

Een mysterieus lijk in het Zandbos

vrijdag 5 juli 2019 - 15:50|Richard Schoutissen

De Tweede Wereldoorlog woedde in de periode 1940-1944 ook in de Peel. Nu, 75 jaar later, staan we stil bij onze bevrijding. Een jaar lang blikken we in deze rubriek terug op de gebeurtenissen van toen. Van algemene verhalen tot persoonlijke herinneringen uit Asten, Someren, Deurne en omgeving. Vandaag aflevering 26: Een mysterieus lijk in het Zandbos.

Het overlijden van Johannes Cornelis Jeurissen blijft, ook na een gedegen onderzoek, nog steeds een groot raadsel. Aangenomen wordt dat Jan Duitsgezind was, mogelijk misleid door Duitse propaganda of misschien om stoer te doen tegenover zijn leeftijdsgenoten. Feit is dat hij naar eigen zeggen een misstap had begaan. Het begon met een handgeschreven brief die Jan naar zijn familie stuurde ...

“Liefste ouders, broer en zusters,

Even wil ik U een klein briefje schrijven. Met mij gaat het goed, hetgeen ik ook van U allen hoop. Op de eerste plaats moet ik u mededelen dat ik voor de duur van den oorlog niet naar huis kom. Er is een pater bij me geweest, die me heeft gebiecht en mij gezegd dat ik weer in de moederkerk ben opgenomen en na den oorlog weer in de maatschappij kan terugkomen.

Beste vader en moeder, het spijt mij zeer erg dat ik u zowat heb aangedaan. Nu besef ik pas wat ik gedaan heb en dat U vader en moeder altijd zoo goed voor mij bent geweest. Ik hoop dan ook dat U mij alles zult vergeven wat ik U heb aangedaan en na de oorlog weer in de huiselijke kring kan terug komen en mijn leven vol goeden moed kan beginnen. Ik hoop dat U allen goed voor mij zult bidden, hetgeen ik zelf voor mij en voor U doe. Nogmaals vader en moeder schenk mij vergiffenis voor alles wat ik tot nu toe in mijn leven U heb aangedaan.

Ontvang dan allen de hartelijke groeten, ook Stien en Paul, Leo en kleine Frans. Maar vooral U vader en moeder, broer en zusters van uw zoon Jan.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding


Johannes Cornelis Jeurissen.

Eind 2011 kreeg ik van een goede kennis van de familie Jeurissen, die met deze langdurige vermissingszaak als een zogenaamde ‘cold case’ aan de slag ging, de vraag of ik misschien meer informatie had over Johannes Cornelis Jeurissen. En na het lezen van bovenstaande brief kwam ik al snel tot de volgende voorzichtige conclusie: De, voor mij toen nog onbekende, stoffelijke resten die in september 1944 in het Zandbos in Deurne werden geborgen zouden die van Johannes Cornelis Jeurissen uit het Limburgse Maasniel moeten zijn ...

In mijn archief bewaarde ik in de ordners voor ‘onbekende oorlogsslachtoffers’ diverse notities van - en voor de gemeente Deurne. Daaronder ook een nota van aannemer H. Aldenzee voor een lijkkist met hulp bij kisting en ter aarde bestelling waarin staat vermeld: “De groepscommandant der Koninklijke Marechaussee te Deurne verklaart dat op 13 september 1944 door de Marechaussees Vlielander en Somers te Deurne assistentie is verleend bij het opgraven van een onbekend lijk in het Sandbos te Deurne en dat H. Aldenzee dit lijk heeft gekist.” In deze nota was een bedrag van 57 gulden opgenomen. Een volgende nota met een bedrag van 4,50 gulden kwam van Wilhelmus Bankers, voor het met paard en kar vervoeren van een lijk van een onbekend persoon van het Zandbos naar het kerkhof te Deurne op 13 september 1944. Beide nota’s werden gedeclareerd volgens het tijdelijk politiebesluit 1946, over 1944, onder ‘overige uitgave der politie’.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Naast bovenstaande nota’s vond ik in de archieven van het Rode Kruis tevens een notitie dat de lijkschouwing op de stoffelijke resten werd verricht door Petrus van Noord, toentertijd huisarts met een praktijk in Deurne.

Voor de familie van Johannes Cornelis Jeurissen was bovenstaande (afscheids)brief het laatste levensteken van hun zoon welke door de familie sinds mei 1944 werd vermist. Vermoedens bestaan dat Jan, vanwege zijn uitgesproken Duitse sympathieën, door het verzet in Roermond aan diens Deurnese collega’s werd overhandigd. In de afgelegen Peel was het tenslotte eenvoudiger om iemand ‘te laten verdwijnen’ dan in een drukke stad. Echter, over het hoe en waarom bestaat tot op de dag van vandaag geen enkele zekerheid.
Ook na de oorlog werd van Jan niets meer vernomen, totdat de familie Jeurissen een brief ontving van aalmoezenier C.F.J. (Cor) Janssen. Een bekende van de familie, hij was in en rond Roermond (Maasniel) als kapelaan werkzaam geweest, daarnaast was hij tijdens de oorlogsjaren ook bij het verzet actief.

Kapitein-aalmoezenier Cor Janssen vertrok op 22 oktober 1946 met het stoomschip ‘SS Johan de Witt’ vanuit Amsterdam naar Tanjung Priok (Indonesië). Nederlandse troepen werden toentertijd in het land toegelaten om de Britse posities over te nemen, de zogenaamde politionele acties. Tijdens een korte stop op 1 november 1946 lag het stoomschip voor anker in de haven van Port Saïd waar de aalmoezenier onderstaande brief naar de familie Jeurissen schreef.

De aalmoezenier leerde tijdens de lange reis naar Indonesië soldaten afkomstig uit Deurne kennen. Eén van hen bekende dat hij bij diegene is geweest die Jan gefusilleerd zou hebben. In de brief aan de familie laat de aalmoezenier weten dat Jan helemaal klaar voor Onze Lieve Heer was gestorven omdat er tot het laatst een priester bij hem was geweest. Jan zou, volgens de getuige, zijn gefusilleerd in ‘het Zandbos’ en aldaar ook begraven zijn. Op 2 december 1954 werd door de familie uiteindelijk aangifte gedaan van het overlijden van Johannes Cornelis Jeurissen op 10 juli 1944 te Deurne. De sterfdatum 10 juli was eerder door de naoorlogse Commissie tot het doen van Aangifte van Overlijden van Vermisten vastgelegd.

De brief van de aalmoezenier deed me besluiten om de passagierslijsten van het stoomschip ‘SS Johan de Witt’ te traceren. Hoewel er geen volledige passagierslijst werd teruggevonden, stonden er zeventien militairen uit Deurne genoteerd die in oktober 1946 aan boord van dat schip naar Indonesië vertrokken. Twee van hen waren oud-verzetsstrijders ... beiden helaas reeds overleden.

Tags

Gerelateerde nieuwsberichten

Nieuwe directeur OBS Het Toverkruid ASTEN - Basisschool Het Toverkruid krijgt een nieuwe directeur. Op maandag 21 oktober neemt Lutske Cornelissen het stokje over van Sjanny Kusters, die ruim een jaar interim directeur is geweest... 16 oktober 2019 - 15:07
Bewoners nemen intrek in 't Clockhuys ASTEN - Het werd een feestelijke aangelegenheid. Afgelopen vrijdag namen de nieuwe bewoners intrek in 't Clockhuys. 't Clockhuys Asten is een ouderinitiatief dat tot doel heeft om een kleinschalige... 15 oktober 2019 - 15:56
Pompoendagen: een waar herfstparadijs ASTEN - Met de onthulling van twee grote vredesduiven hebben de Astense wethouder Janine Spoor en de 4-jarige Igor de Ruiter zaterdagmiddag samen de 29e editie van de traditionele Pompoendagen... 14 oktober 2019 - 16:37
Waarschijnlijk TBS verkrachtingszaak Heusden 'S-HERTOGENBOSCH - De man die in april op brute wijze een meisje van 18 verkrachtte hangt tbs met dwangverpleging boven het hoofd. De man zwijgt tot nu toe in alle... 11 oktober 2019 - 12:33
Grootste Pompoenfestijn van de Benelux ASTEN - In Museum Klok & Peel in Asten worden vanaf zaterdag alweer 29e Pompoendagen gehouden. Dit jaar met als thema: ‘De bevrijding van de klokken’.Het evenement krijgt daarmee een... 10 oktober 2019 - 13:54
‘We hebben al zoveel over ons heen gekregen’ OMMEL/DEN HAAG – Duizenden agrariërs reisden dinsdag af naar Den Haag om te protesteren tegen onderwaardering en verstikkende regelgeving. Ook in de Peel stapten boeren op hun tractor of op... 4 oktober 2019 - 10:59