Familieleden van de Engelse staartschutter Harold Dyerson bezochten zaterdag het oorlogsmonument in natuurgebied De Berken. Hierbij waren ook Miet en Jan Berkers aanwezig (uiterst rechts), evenals Deurnenaar Theo van de Mortel (tweede van links), die een

Net ná de oorlog sloeg het noodlot toe

vrijdag 3 mei 2019 - 12:43|Maarten Driessen

ASTEN – Een bijzondere Dodenherdenking komende zaterdag, nu Brabant precies 75 jaar geleden van haar bezetter werd bevrijd. Ook in de gemeente Asten wordt daarom stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Eén van hen was de 14-jarige Jan Swinkels, die de explosie van een handgranaat niet te boven kwam. “Mijn ouders hebben er veel van geleden.”

Ze zijn er zaterdag sowieso bij, het echtpaar Miet en Jan Berkers. Allebei hebben ze zo hun herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Zo was Jan de initiatiefnemer van een monument in natuurgebied De Berken, ter nagedachtenis aan de bemanning van de Engelse Lancaster ND873, die daar in april 1944 ter aarde stortte. “Een deel van het vliegtuig kwam bij ons in de achtertuin terecht, de rest belandde in de Astense Aa. Die dag trouwde een zus van mijn moeder. Ik weet nog dat we met de hele familie bij de Aa zijn gaan kijken”, zegt Jan, toen 10 jaar oud. Bij de crash kwamen in totaal zeven bemanningsleden om het leven. Onder hen ook staartschutter Harold Dyerson, van wie afgelopen zaterdag enkele familieleden het monument bezochten.   

‘Toen ze naar achter stapten, ontplofte er meteen een handgranaat’

En zeker voor Miet heeft de aankomende Dodenherdenking extra betekenis. Evenals Jan woonde ze in de oorlog aan de Voordeldonk in Asten, zij het iets verder richting het centrum. Miet is de jongste dochter van Thijs en Mieke Swinkels, goed voor een gezin van tien kinderen. In september 1944, toen de geallieerden oprukten, dook de familie Swinkels de schuilkelder in. Want eenmaal op de vlucht richtten de Duitsers allerhande vernielingen aan, waaronder het in brand steken van boerderijen. “Asten was al bevrijd, maar wij nog niet. We zaten midden in de vuurlinie”, zegt de toen 9 jaar oude Miet. “Onze buurman riep dat we eruit moesten komen omdat ook zijn huis was aangestoken. Hij was bang dat de vlammen zouden overslaan. We renden richting de sloot om daar dekking te zoeken. De Duitsers sprongen eruit, en wij erin.”

Op slag dood
Het Duitse spoor van vernieling trof de boerderij van haar ouders uiteindelijk niet. Maar, even verderop ging de woning van Willem Sleegers wel in rook op. En dus verbleven diens broer en twee kinderen een tijdje bij de familie Swinkels. Want daar leek de oorlog met een sisser af te lopen: geen doden, geen gewonden, en de boerderij nog overeind. Een week na de bevrijding sloeg het noodlot echter alsnog toe. De Duitsers bleken wapentuig in de sloot te hebben achtergelaten, en dat trok de aandacht van enkele Engelse militairen, die op dat moment in basisschool Voordeldonk waren gelegerd.  Vader Thijs en zoon Jan waren op dat moment samen met de zoon van Sleegers, ook Jan genaamd, mais aan het kolven. “Vader zei nog: ‘Blijf eraf!’ En hij riep de jongens terug. Toen ze naar achter stapten, ontplofte er meteen een handgranaat.” Twee Engelsen waren op slag dood, evenals Jan Sleegers. Miet’s vader en broer raakten zwaargewond, en werden door de Engelsen naar het ziekenhuis gebracht. “Ik weet nog goed dat ze bovenop een jeep werden gebonden. Vader bewoog nog wat, maar onze Jan lag helemaal stil.” Eenmaal in het ziekenhuis bleek haar broer niet meer te redden. Een dag later kwam ook hij te overlijden.

Tekst gaat verder onder de afbeelding


Een portretfoto van Jan Swinkels.

Geen wrok
“Zeker bij mijn ouders heeft het er flink ingehakt. Ze hebben er veel van geleden”, herinnert Miet zich. Maar met nog steeds negen kinderen konden ze niet anders dan doorgaan. En ook voor Jan’s broers en zussen ging het leven verder, al bleef hij altijd in hun gedachten. Dat geldt eens te meer tijdens de jaarlijkse Dodenherdenking. “Nadat we met pensioen zijn gegaan, hebben we daar meer tijd voor gekregen. Sindsdien staan we er meer bij stil”, zegt Miet, vorig jaar nog een van de sprekers tijdens de Dodenherdenking in Asten. Als ze al wrok koestert, dan is dat vooral jegens de Duitsers. “De Engelsen heb ik het niet kwalijk genomen, nee. Dat waren tenslotte ook maar jonge jongens, zonder kwaad in de zin.”

De Dodenherdenking in gemeenschapshuis De Klepel begint zaterdag om 18.45 uur. Om 19.40 uur volgt een tocht naar het Moussaultpark, waar om 20.00 uur twee minuten stilte worden gehouden.

 

Gerelateerde nieuwsberichten

Jubileumjaar Museum Klok & Peel van start ASTEN - Museum Klok & Peel bestaat vijftig jaar. Wat in 1969 op de zolder van het gemeentehuis in Asten als een uit de hand gelopen verzameling luidklokken is ontstaan,... 17 mei 2019 - 11:20
Beeldentuin Heusden opnieuw divers HEUSDEN – Kunstenaar Theo van Dam opent komende zondag wederom zijn beeldentuin in Heusden. ‘Artheo’ zorgt ook dit keer voor een divers aanbod, met onder andere schilderijen, glas-in-lood en houtsculpturen... 17 mei 2019 - 11:15
Asten onderdeel landelijke steekproef ASTEN - Asten is één van de honderd gemeenten die deelnemen aan een steekproef in opdracht van het Rijk, als aanloop naar een herziening van het gemeentefonds in 2021. Deze... 17 mei 2019 - 11:15
Eén euro voor het Park van Vrede OMMEL – Ommel maakt zich op voor de grote gildeprocessie, als hoogtepunt van de jaarlijkse Mariamaand. Een stoet van zo’n tweehonderd deelnemers trekt komende zondag door het bekende bedevaartsoord. De... 17 mei 2019 - 11:00
SHI denkt aan verhuizen ASTEN - Technische groothandel SHI verkent momenteel de mogelijkheden voor een eventuele verhuizing. Het bedrijf is nu nog gevestigd aan de Keskesweg in Asten, maar is op zoek naar meer... 16 mei 2019 - 15:30
Astense krabbelt op na behandeling aan MS ASTEN – Ze wil niet te vroeg juichen, maar het leven lijkt voor Karien Hulshof een heuse ommezwaai te hebben gemaakt. Precies een jaar geleden trok de Astense naar Rusland... 16 mei 2019 - 13:13