Martien Klaus (r) was een van de sprekers tijdens de Nacht van de 8, eerder deze maand in Arnhem. Daar werd de film vertoond. Links Jan Terlouw die ook als spreker aanwezig was.

Ommels oorlogsdrama krijgt een gezicht

donderdag 25 oktober 2018 - 11:22|Maarten Driessen

OMMEL - In het zicht van de bevrijding werd Ommel in september 1944 hard getroffen. In één klap raakten twee families verscheurd, toen in de Jan van Havenstraat een granaat tot ontploffing kwam. In een indrukwekkende documentaire geeft Astenaar Gerard Geboers dat verhaal nu een gezicht. 

Drama in het Ommels Eindje is het tweede werk van Geboers, nadat hij vorig jaar debuteerde met een film over Marietje Kooistra-Kruijf. Die raakte gewond tijdens de Tweede Wereldoorlog, en sindsdien zet de Somerense zich in voor de lokale oorlogsgeschiedschrijving, waarvoor ze eerder zowel in Nederland als Engeland werd onderscheiden. Geboers, auteur van de boeken “…Een bommenwerper crashte in de Groote Peel…” en Zij woonden een jaar in het bos, over het onderduikerskamp in Lierop, overtuigde haar om haar verhaal voor de camera te vertellen. In de film komt ook Martien Klaus aan bod, met wie ze een tijdje in het ziekenhuis lag. Klaus is een van de overlevenden van Ommel’s eigen oorlogsdrama, en hij zette Geboers aan het denken. “Martien begreep niet waarom niemand dát verhaal had vastgelegd. En ik eigenlijk ook niet”, aldus Geboers. Daarom vroeg hij de leerlingen van het Eindhovense Sint Lucas College, met wie hij eerder de eerste documentaire had gemaakt, of ze wellicht nog wat tijd over hadden. Hun antwoord was ‘ja’. In zijn tweede werk spreekt Geboers met nabestaanden van de granaatinslag in de Ommelse Jan van Havenstraat, ook wel het Ommels Eindje genoemd. In september 1944 leek het dorp al door de geallieerden bevrijd, toen de Duitsers onverwacht terugkeerden. Zo werd Ommel het decor van een nieuwe frontlinie. De hevige strijd maakte dat burgers in schuilkelders en sloten naar een veilig onderkomen zochten, vaak provisorisch in elkaar gezet. Zo ook de sloot waarin de families Klaus en Michiels verscholen zaten. Dus toen een afgeslagen granaat precies op die plek belandde, bleek het gelegenheidsdak onvoldoende weerstand te bieden. Tien kinderen waren op slag dood of overleden kort daarna. Moeder Helena Michiels, die zes van haar kinderen verloor, zou later aan haar verdriet overlijden.

'Ik? Ik heb niks meegemaakt. Ja, de oorlog, maar verder niks'

Stil
In de documentaire zijn belangrijke rollen weggelegd voor Martien Klaus en Dora Boerekamps-Michiels. Klaus, een bevlogen spreker, raakte bij de inslag zo ernstig gewond, dat hij eigenlijk al was opgegeven. Boerekamps probeerde haar broertje uit de sloot te krijgen, maar besefte later pas dat hij toen al was overleden. Verhalen waar je stil van wordt. Wat echter opvalt is hoe nuchter de twee over de ingrijpende gebeurtenis vertellen. Het kenmerkt misschien de Brabantse cultuur van weleer, waarin niets wordt overdreven. Integendeel zelfs. Want zo zegt Boerekamps, als een dokter haar jaren later vraagt naar een vreemd voorwerp in haar been: “Ik? Ik heb niks meegemaakt. Ja, de oorlog, maar verder niks.” En inderdaad: een restant van de inslag bleek al die jaren in haar been te huizen. Immer bescheiden, maar door die bescheidenheid heen is bij vlagen ook de emotie zichtbaar. Het maakt het des te oprechter, en daarmee des te aangrijpender. Los daarvan is de documentaire ook erg informatief. Het geeft een beeld van het lijden hier, nog niet zolang geleden. Ommel werd tijdens die slag zo goed als kapotgeschoten. Vrijwel geen huis bleef onbeschadigd, de kerk van toen zou daarna nooit meer dienst doen. Burgers vluchtten van Ommel naar Asten en andersom, omdat chaos regeerde. “Een heftig maar leerzaam verhaal”, vindt Geboers, die daarom wel wat ziet in vertoning op scholen in de regio. En zeker nu 2019 in het teken van 75-jaar bevrijding staat, lijkt dat nog niet eens zo’n gek idee.

Nacht van de 8
Intussen boekte het nieuwste werk van Geboers al een eerste succes. De film werd namelijk eerder deze maand vertoond tijdens de Nacht van de 8, in het provinciehuis in Arnhem. Gericht op de vraag: wat is er nodig om het leven met een 8 te (kunnen) waarderen? Tijdens het programma van deze nacht, dat letterlijk van 20.00 uur tot 8.00 uur duurde, was Martien Klaus ook een van de sprekers. De film over het oorlogsdrama in Ommel staat 12 december op het programma van heemkundekring De Vonder. Aanvang 20.00 uur in Museum Klok & Peel in Asten.

Gerelateerde nieuwsberichten

Creatieve afscheidsavond Das Vrouwen PEELREGIO - De stichting Das Vrouwen houdt donderdag 15 november voor het laatst een bijeenkomst voor vrouwen in Deurne, Asten en Someren. Daarna stopt Das Vrouwen ermee. De laatste activiteit... 13 november 2018 - 17:41
MJNA zet jubilarissen in het zonnetje ASTEN – Muziekvereniging Jong Nederland Asten huldigde vorige week een aantal jubilarissen. Dat gebeurde tijdens de jaarlijkse verenigingsdag afgelopen zaterdag. Zo werden Ton van Bussel en Jan Hurkmans in het... 13 november 2018 - 12:25
Herman Kuijpers ontvangt lintje HEUSDEN – Herman Kuijpers heeft een koninklijke onderscheiding gekregen voor zijn jarenlange inzet voor diverse organisaties. Vorige week woensdag overhandigde burgemeester Vos het lintje aan de Heusdenaar. Dat gebeurde tijdens... 12 november 2018 - 10:54
Collecte intocht Sinterklaas in Heusden HEUSDEN - Leden van de Stichting Sint Nicolaas Heusden komen in de week van 10 tot en met 18 november langs voor de jaarlijkse huis-aan-huis collecte. De opbrengst is bestemd... 9 november 2018 - 11:38
College Asten oogst lof én kritiek ASTEN – De gemeente Asten krijgt ruim 1,3 miljoen euro uit de landelijke ‘stroppenpotten’ voor tekorten in de zorg, zo maakte de Vereniging van Nederlandse Gemeenten vorige week bekend. Een... 9 november 2018 - 11:15
Berusting over Astens huishoudboekje ASTEN – Weinig vuurwerk dinsdagavond tijdens de begrotingsbehandeling van de gemeente Asten. Normaliter dé kans voor partijen om nieuwe wensen kenbaar te maken, maar als er geen centen (over) zijn,... 9 november 2018 - 11:13