Foto uit De Telegraaf van 13-12-1941: Op de voorgrond de fundamenten van de slotbrug en daar direct achter de slotpoort, die toegang geeft tot de ridderzaal. (Foto: Polygoon)

Anna vertelt … over aanwinst voor de Peel

vrijdag 1 juni 2018 - 11:30|

Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 45: Een belangrijke aanwinst voor de Peel.

“Wat was het toch weer druk in mijn huis en bij de kasteelruïne met Pinksteren. Honderden mensen kwamen luisteren en kijken naar verborgen verhalen die verteld werden. Het ging over dingen die ooit in de kasteelgrond zijn gevonden. Voor mij is het vreemd dat daar scherven van potten en borden bij horen. Dat was ons afval. Velen stonden zich te vergapen aan een scherf van een kan. Ik hoorde dat daar een bijzonder verhaal aan verbonden is. Over de paus en de duivel. Als je die scherf nog niet gezien hebt, kom dan maar eens naar mijn huis bij het kasteel. Daar ligt ze voor iedereen zichtbaar.
Eigenlijk vertel ik jullie elke maand een verborgen verhaal. Overal zijn ze te vinden. Als je zoekt zul je vinden en blijken ze niet zo verborgen te zijn. Zo kwam ik enkele weken geleden in een archief tegen wie de kleermaker van de Astense kasteelheer was, Hans van Berch. Dat was tijdens mijn leven, zo rond 1565. De heer van Helmond was zo van de kleren van de heer van Asten onder de indruk, dat hij voor Hans Berch naar Asten kwam. Maar ik wil deze keer nog een verhaal vertellen van wat tot 1941 onder de kasteelgrond verborgen was en toen bloot kwam. Het kasteel was al lange tijd een ruïne en de eigenaar Clemens baron van Hövell tot Westerflier wilde het kasteel restaureren en weer bewoonbaar maken. In 1936 was architect Lambert de Vries uit Helmond met de restauratie begonnen, maar die kwam stil te liggen. De baron nam in 1941 de draad weer op, nu met de zonen van Lambert, want die was inmiddels overleden. In december 1941 verschenen in verschillende kranten berichten met foto’s over de hervatting van de restauratie. Het Nationale Dagblad meldt op 9 december dat de zijvleugel van het kasteel van Asten aan de weg van Asten naar Roermond reeds gereed is. “Het exterieur van dezen vleugel is meesterlijk. Het interieur bestaat gelijkvloers uit een zitkamer, een eetkamer, keuken en bij-keuken. De zware balkenplafonds, de eikenhouten lambrizeering, de historische haarden en de zwart-witte-tegels in de keukenvloer roepen herinneringen op aan lang vervlogen tijden. Op de verdieping ligt o.a. een Lodewijk XV en een Gotisch slaapvertrek. De gothiek is doorgevoerd tot in de kleinste bijzonderheden: zware balkenplafonds, eikenhouten lambrizeering, dito deuren en vloeren, zandsteenen schoorsteen, priefpaneelen, glas-in-lood-ramen enz. Op deze ramen zijn wapens aangebracht van vroegere bewoners.” De voorvleugel moet nog aan de beurt komen. Daar komt een 10 meter lange ridderzaal en een zeer grote ontvangsthal. Al dat meesterlijk mooie was jammergenoeg tijdens de kastelendag niet te zien, omdat het weer een ruïne is. De krant vertelt ook dat het jammer is “dat destijds de beide boerderijen en de toegangspoort, die in een stompen hoek, als een vooruitgeschoven verdedigingsgordel voor de burcht liggen, op ondeskundige wijze, zonder begrip van historisch schoon, zijn hersteld”.
Vier dagen later is in het ochtendblad van De Telegraaf ook iets over de restauratie te lezen. Het gaat vooral over de ontdekkingen in de grond, waar ook het Nationale Dagblad over schrijft. In de bodem bij de voorziene ridderzaal zijn namelijk fundamenten van de oude slotbrug en de slotpoort blootgelegd. De muren zijn wel 1 meter dik. De Telegraaf is van mening, dat het prachtige kasteel van Asten na de restauratie “de belangrijke aanwinst voor de Peel” zal betekenen. Het Nationale Dagblad heeft als toekomstverwachting: “binnen afzienbare tijd zal Asten weer zijn kasteel hebben en de Peel een westelijke toegangspoort, die nog eeuwen zal getuigen van wat eens was”. Het mocht niet zo zijn, maar nu kan de mooie kasteelruïne de prachtige, verborgen verhalen vertellen.
De berichten in de krant brachten op het Departement van Opvoeding, Wetenschap en Cultuurbescherming de alarmbellen aan het rinkelen. Kon dit zo maar? De Rijkscommissie voor de monumentenzorg werd die vraag voorgelegd. Het antwoord was dat al in 1936 over de restauratie gerapporteerd was. En dat de baron geen subsidie had aangevraagd om zijn handen vrij te houden én om het niet onnodig duur te maken, wat hij verwachtte met bemoeienis van monumentenzorg. De commissie had vertrouwen in de architecten uit Helmond en voor alle zekerheid hadden ze deskundige Renaud op verkenning gestuurd. Hij gaat op donderdag 18 december 1941 naar het kasteel. “Er zou namelijk muurwerk op het voorplein gevonden zijn, dat onverwachte problemen opwierp. De fundeeringen behooren echter m.i. tot de latere bewoningsperioden van het kasteel en wijzen op een kleine poort onmiddellijk voor de brug gelegen. In het opgaande muurwerk van het kasteel zelf is geen stukje middeleeuwsch metselwerk te ontdekken. De steen is over het algemeen 23 cm. Lang.” Renaud denkt aan een bouw in de 16de of 17de eeuw. In Helmond spreekt hij nog met een van de gebroeders De Vries. Omdat de architect denkt dat het kasteel toch ouder is, zal hij bij de restauratie de bodemsporen in de gaten houden en Renaud op de hoogte.”

Gerelateerde nieuwsberichten

Anna vertelt … voor de laatste keer Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 48: Het kasteel aan strijd... 31 augustus 2018 - 14:11
Anna vertelt … over Jan Back Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 47: Nog eens Jan Back’s... 27 juli 2018 - 12:17
Anna vertelt … over de verkiezingen Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. De voorgaande verhalen zijn te vinden op... 30 maart 2018 - 10:01
Anna vertelt … over ziekenverzorging Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 42:. “Niet alleen de bijnamen... 23 februari 2018 - 12:50
Anna vertelt … over de Prins Bernhardstraat Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 41: Dat mens met die... 26 januari 2018 - 13:19
Anna vertelt … over een nieuwe preekstoel Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 40: Wel een nieuwe preekstoel,... 22 december 2017 - 09:35