Anna vertelt … over Keulen door Astense ogen

donderdag 5 oktober 2017 - 14:02|

Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. De voorgaande verhalen zijn te vinden op www.peelbelangonline.nl onder het kopje Cultuur. Vandaag aflevering 37: “Een Astenaar in Keulen”.

“Elke voorbije week heb ik met genoegen in Peelbelang de verhalen van Piet Snijders over de grote brand in Heusden gelezen. Daar is veel over bekend. Meer dan over de grote brand in Asten in 1636, waar ik vorige keer over vertelde. Over de getroffenen van die brand is toch wel het een en ander te vinden.
Zoals over Reynder Jan Huchtens, de handelaar die risico’s durfde te nemen. Zijn weddenschap over de heerschappij van het fort van Stevensweert tijdens de Tachtigjarige Oorlog, die ik vorige maand aanhaalde, was niet de enige. Ook op de val van de stad Roermond had hij een weddenschap afgesloten. Dat had hij gedaan met Cornelis Willems uit Helmond. De Helmonder vond dat hij de weddenschap gewonnen had. Reynder Jan Huchtens gaat in 1636, het jaar van de grote brand en de pest in Asten, dood. Zijn erfgenamen worden ruim een jaar later door Cornelis Willems aangesproken om de weddenschap af te handelen.
Dat Reynder geld genoeg had en een echte handelaar was, blijkt ook uit de meerdere keren dat hij zich garant stelde. In 1632 stelt hij zich met Tielen Dirck Duyssen garant voor het tekort in de belastingboeken van de Astense borgemeesters. Dat tekort moet betaald zijn, als dat jaar de oogst is binnengehaald. De borgemeesters kunnen daarvoor al het koren gebruiken, dat Peter Isbouts op de velden van de heer van Asten gezaaid heeft. Reynder en Tielen mogen zelf zoveel koren oogsten als hun borgstelling groot is. Eigenlijk komt het er op neer, dat Reynder er niets op toelegt en er misschien nog aan verdient. Dat geldt ook voor het garant staan voor het loon van zijn voerlieden in het leger van de koning van Spanje. In augustus 1635 belooft hij dat aan Aert Joost Rommen en Jan Reynders. Mocht de commissaris onder wie zij varen niet op tijd hun loon betalen, dan zal Reynder dat doen. Hij schoot er natuurlijk niets mee op, als zijn voerlieden vanwege wanbetaling niet meer voor het leger zouden varen. Dan kreeg Reynder op zijn beurt niet betaald.
Genoeg over Reynder. Ik wil nog wat vertellen over enkele Astenaren, die voor even naar het buitenland zijn gegaan. Allereerst over Gommer Bure, de zoon van Jacop Bure. Via zijn moeder Anneke was hij familie van de pastoor van Asten, Thomas Stricken. Gommer had twee zussen, Philippote en Mayke. In 1629 neemt Gommer zich voor om te gaan reizen in het buitenland en daarom maakt hij zijn testament op. Vanzelfsprekend wil hij begraven worden in gewijde aarde. Ter ere van God en tot sieraad van Onze Lieve Vrouw in de kerk van Asten bestemt hij 22 gulden. De arme lieden van Asten kunnen rekenen op 26 gulden, die direct na zijn dood moeten worden uitgedeeld. Zijn oom Thomas Stricken, de pastoor van Asten, zal 50 gulden krijgen. De pastoor zal ook de resterende bezittingen van Gommer, zowel roerend als onroerend, verdelen. Gommer bedenkt ook nog drie andere Astenaren in zijn testament. Marie Aerts van Bussel met 25 gulden, oom Giel Franssen met 12 gulden en Henricxke, de dochter van Joost Verheyen, met 6 gulden. In 1632 verblijft Gommer nog in het buitenland, want Anthonie Canters treedt namens Gommer op als er bij de schepenen van Asten iets moet worden vastgelegd. Twee jaar later woont Gommer Bure weer in Asten. Op 4 februari 1636 brandt zijn huis van drie gebonten in het dorp met 43 andere omliggende huizen af. In 1640 koopt hij de huisplaats van schepen Peter Michiel Colen, die ook getroffen is door de grote brand.
De andere dorpsgenoot die naar het buitenland is getrokken is Goort. Hij was een bastaardzoon van meester Goort Cuylmans. Als natuurlijke zoon verwekt bij Lynke Haesen. Bij een andere vrouw had Cuylmans nog een bastaardzoon verwekt, die ook naar hem vernoemd is; Goort. Die tweede Goort bleef in Asten en was op contract in de kost bij de weduwe van Frans Timmermans. Cuylmans heeft de kosten ervan nooit betaald en de na zijn dood aanwezige eigendommen bleken van nul waarde te zijn. Goort, de zoon van Lynke Haesen, ging het beter af. Hij studeerde in 1633 in Keulen.”

Gerelateerde nieuwsberichten

Anna vertelt … voor de laatste keer Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 48: Het kasteel aan strijd... 31 augustus 2018 - 14:11
Anna vertelt … over Jan Back Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 47: Nog eens Jan Back’s... 27 juli 2018 - 12:17
Anna vertelt … over aanwinst voor de Peel Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 45: Een belangrijke aanwinst voor... 1 juni 2018 - 11:30
Anna vertelt … over de verkiezingen Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. De voorgaande verhalen zijn te vinden op... 30 maart 2018 - 10:01
Anna vertelt … over ziekenverzorging Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 42:. “Niet alleen de bijnamen... 23 februari 2018 - 12:50
Anna vertelt … over de Prins Bernhardstraat Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 41: Dat mens met die... 26 januari 2018 - 13:19