Anna vertelt … over wapenschilden

vrijdag 31 maart 2017 - 11:55|

Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 31: Meer straf dan loon waardig.

“De nieuwe en de oude conservator en de onderzoeker hebben gezelschap gekregen van een jonge onderzoeker. Dat is Sandu Niessen uit Asten. Hij komt nu ook regelmatig in mijn huis en elke keer hoor ik hem enthousiast vertellen. Zo ook over wat Adriaan Brock, de koster van Sint-Oedenrode, in 1825 over Asten en allerlei andere plaatsen heeft opgeschreven. En Adriaan heeft niet alleen geschreven maar ook getekend. Kastelen, wapenschilden, kaartjes. Ons kasteel staat mooi in zijn boek. Ook de wapenschilden van heren van Asten. Natuurlijk staat het wapen van Merode er bij. De andere zijn van Corterel, Van Cuick, De Vertaing, de Beeke, Backx, Breederode, Van Oetelaer en Van Doerne of Deursen. Wat schrijft Adriaan Brock daar allemaal over?
‘Asten, een groot en schoon dorp, dat in de laaste volkstelling van 1815 een volksmeenigte van 2306 zielen behelsde, waarvan 2267 katholyken en 39 gereformeerde waren. Dit dorp wierd in 1362 den 4 september eerst tot eene heerlijkheid uitgegeven met hooge, middelbaare en laage rechten door hertog Wenseslaus aan Pieter de Cortrel, hoogschout van Leuven, toen denzelven, wegens zijne kwade diensten, meer straf dan loon waardig was. In waarheid, dit gierig en oproerig mensch was reeds, om eenen opstand die hij te Leuven had aangestooken, uit die stad moeten wijken. Hij wierd in 1364, door vonnis van 13 meij, om andere door hem gepleegde euveldaden uit geheel Brabant verbannen en de hertog beloofde eene belooning van 400 Rijksdaalders aan degeenen die hem levende of dood in handen kreeg.
Gemelde hertogen Wenceslaus en Joanna verleende in 1366 het hoog en laag gericht dezer heerlijkheid, met alles wat zij daar bezaten, uitgenomen den klokslag en de opperheerschappij, aan Henrik heere van Kuik, welke een zoon was van Otto van Kuik, welke met de dogter van gemelde Cortrel was getrouwd. In ’t vervolg bekwam het adelijk huis de Becke de heerlijkheid en bezat die tot het jaar 1451, toen zij opvolgende verviel aan den ridder Pieter de Vertaing, welke den 7 maart 1471 den eed als hoogschout van ’s Bosch aflegde en ten jaare 1473 in eene schermutzeling tusschen hem en deze stad zouw gedood zijn; doch anderen willen dat hij in eenen uitval tegen de Gelderschen gebleven is. Naar dezen is de heerlijkheid Asten gekomen aan de familie Backx en door huuwelijke alliantie aan die van Brederode; werdende in 1521 daarmede verleid Reinier van Brederode bij afsterven van zijne vrouwe moeder. Opvolgens ging deze heerlijkheid in het huis van Merode, waarin dezelve verbleef tot dat de erfgenaamster Agnes van Merode die ten huuwelijk overbragt aan haren man Wilm van Oetelaar; maar vermits hij geen kinderen bij haar verwekte, verviel de heerlijkheid aan het geslacht van Van Doirne of Deurse.
De uitgift van 1366 aan den heer van Kuik is denkelijk de oorzaak dat men zich te Asten in regten regelde naar de costuimen van Kuik en ook plagt te beroepen (appelleeren) aan de hoofdbank van het vlek Kuik, zijnde de hoofdplaats van het Land en Baronie van Kuik.
Het kasteel dezer heerlijkheid ligt aan de zuidzijde buiten het dorp, hetzelver is wel een oud doch een hegt en sterk gebouw. Het dorp is zeer fraaij en digt betimmert, men heeft er in ’t midden der plaats, in 1801, een nieuw en schoon raadhuis, waar onder de boterwaag is, aangelegt; ook is er, voor eenige jaaren, een klein en net kerkjen met een toorentje voor de protestanten gebouwd. De parochiekerk, geweid aan de H. Moeder Maagd, ligt ook in het dorp, zij is een groot en luchtig kruisgebouw, op wiens midden een klein maar net toorentje staat. De wester tooren van deze kerk is een zwaar gevaarte, waarop een hooge en fraaije spits staat. De kerk is wedergekeerd tot het bezit en gebruik der katholyken.’ Genoeg voor deze keer. Adriaan Brock schrijft nog meer over Asten en het kasteel. Dat is voor de volgende vertelling. Overigens ben ik benieuwd of de onderzoeker vindt of alles klopt.”

 

Gerelateerde nieuwsberichten

Anna vertelt … voor de laatste keer Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 48: Het kasteel aan strijd... 31 augustus 2018 - 14:11
Anna vertelt … over Jan Back Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 47: Nog eens Jan Back’s... 27 juli 2018 - 12:17
Anna vertelt … over aanwinst voor de Peel Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 45: Een belangrijke aanwinst voor... 1 juni 2018 - 11:30
Anna vertelt … over de verkiezingen Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. De voorgaande verhalen zijn te vinden op... 30 maart 2018 - 10:01
Anna vertelt … over ziekenverzorging Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 42:. “Niet alleen de bijnamen... 23 februari 2018 - 12:50
Anna vertelt … over de Prins Bernhardstraat Anna vertelt … is een verhalenreeks die verzorgd wordt door Hans van de Laarschot van het Anna Ceelen Huis bij het kasteel Asten. Vandaag aflevering 41: Dat mens met die... 26 januari 2018 - 13:19